PROBAJMO DOMAĆE IZ VINARIJE DOMANOVIĆ: Slavlje uz ‘Domano’, prvi bh. šampanjac

Stiglo je vrijeme praznika, a tada se svi želimo osjećati posebno i priuštiti sebi nešto nesvakidašnje. Ono što nam sigurno daje dozu otmjenosti je ispijanje šampanjca koji većini nas nije svakodnevica. Više o samom šampanjcu, njegovom nastanku, ali i o prvom bh. šampanjcu Domano počitajte u daljnjem tekstu

Šampanjac – Đavolje vino

Prije nego što je počela da dijeli ime sa najpoznatijim pjenušavim vinom na svijetu, Šampanija je bila samo regija u Francuskoj. Locirana na raskrsnici puteva, Šampanija je bila nezaobilazna stanica mnogim vojskama i trgovcima. To joj je omogućilo brz razvoj u srednjem vijeku, a vinove loze koje je za sobom ostavila Rimska imperija, odlučile su u kjeom pravcu će se obast razvijati. Vino je dobilo na značaju i zbog činjenice da je Crkva, u čijem vlasnišvu je bila većina vinograda, koristila vino u svojim obredima.

Kako se vino služilo na dvoru, pojedini podrumi uživali su beneficije plemstva. S obzirom na oštru klimu u Šampaniji su se pila jaka crna vina koja su na dvor stizala iz južne Burgundije. Šampanjac je otkriven slučajno i bio je mnogo slađi nego danas. Uslijed ranijeg branja grožđa zbog hladne klime, nije bilo dovoljno vremena da se okonča proces fermentacije, te je kao takvo zadavalo probleme onima koji su ga pravili. Dolaskom toplijeg vremena na proljeće, dolazilo je do fermentacije u samoj boci, što je uzrok pjenušavosti. Tada je bilo nepoželjno, jer su mjehurići svjedočili o lošem kvalitetu vina.

Mohane, koji nisu znali za kasni proces fermentacije, bilo je strah ovog vina, pošto bi plutani čep izletio iz flaše sam od sebe ili bi boce, uslijed pritiska izazvanog unutrašnjim vrenjem eksplodirale. Zbot toga je i dobilo ime Đavolje vino.

Šampanjac kroz vrijeme

Engleski filozof i fizičar Kristofer Meret 1662. godine izučio je i opisao ovu pojavu nazvavši je Methode Champenoise, dok se čuveni Don Perinjon pojavio tek 40 godina kasnije. Ni on nije uspio da odgovori na zahtjev da se mjehurići iz vina odstrane. Odustao je od pravljenja crnog vina i počeo da radi na razvitku bijelog vina, uvodieći plutani čep sa širokim završetkom. Jače boce su uvezene iz Engleske, a dodao je i žicu koja je omogučavala plutanom čepu da odoli pritisku nastalom usred fermentacije.

Nakon smrti Don Perinjona 1715. godine, ovo vino se proizvodilo u malim količinama. Međutim, razvojem novog sloja društva – buržoazije, šampanjac je sve više dobijao na značaju. Tako je sa 300.000 boca proizvedenih na prelasku vijekova, njihov broj dosegao 20 miliona do 1853. godine. Planetarna popularnost dovela je do (zlo)upotrebe šampanjca u propagandne svrhe. U čuvenoj aferi Drajfus, vinasu su iskoristili eksploziju antisemitizma pustivši u promet Champagne Antijuif (antisemitski šampanjac), koji je bi praćen propagandnim porukama na etiketama. Poznat je i Čerčilov motivacioni povik vojnicima pred kraj Prvog svijetskog rata: „Gospodo, upamtite, ne borimo se za Francusku, već i za šampanjac!“.

Šampanjac za specijalne prilike

Šampanjac je oduvjek služio za zdravicu povodom dobijenih bitaka, ali i zaključenih mirovnih sporazuma. Hiljade brodova je pušteno u plovidbu iz brodogradilišta razbijanjem boce šampanjca o krmu. Rođenje miliona beba i na milijarde vjenčanja obilježeni su istim pićem  kojim se prvaci Formule 1 prskaju pred kamerama tokom dodjele nagrada, obilježavajući kraj trke i proglašenje pobjednika.

Očigledno da je šampanjac postao sinonim za proslavu, a zahvaljujući globalizaciji dostupan je širom svijeta. Najpoznatiji, a samim tim i najskuplji brendovi su Cristal iz vinarije Lousi Roederer, Grand Siecle iz kuće Laurent-Perrier, zatim Dom Perignon, Moet&Chandon i na kraju Cuvee Sir Winston Churchill iz vinarije Pol Roger. Poznato je da se ovo vino pravi u mnogim zemljama i da se riječ „šampanjac“ koristi kao sinonim za ono što se po zakonu može zvati „pjenušavo vino“, jer je prvo ime rezervisano za region u Francuskoj. Međutim, manje je bitno da li je vaša slavljenička boca iz Šampanije, bitni su mjehurići.

Domano – prvi i jedini bh. šampanjac

Dočeci Nove godine širom planete praćeni su pjenom iz boce koja pršti poput novogodišnjeg vatrometa. S obzirom da je pred nama proslava Božića i Nove godine, predlažemo vam da svoje slavlje uveličate vrhunskim pjenušavim vinom specifičnog naziva “Domano”. Domano je prvi i još uvijek jedini bh. šampanjac, proizvoden od autohtnone Žilavke u vinariji Domanovići. U istom podrumu se proizvode vrhunska vina Blatina i Žilavka, a tu se nalazi i najveća drvena bačva u BiH kapaciteta 16.230 litara.

Dakle, proizvede se osnovno vino, zatvori se u bocu, tako leži tri godine, a u boci se proizvede pritisak od šest do osam bara. Boja šampanjca tokom ležanja u boci varira od svijetlozlatne preko roza do tamnoružičaste. Kad je riječ o okusu, oznaka brut nature znači da je vrlo sladak, simple brut da nije sladak, a u sredini je doux. Šampanjac se obavezno pije hladan (idealna temperatura je šest stepeni), a kad se otvori, stavlja se u posudu s ledom. Živjeli!